W dniu 5 czerwca 2026 r. Axpo Elektrociepłownia Nowa Sarzyna (ENS) przeprowadziła test odbudowy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE), który zakończył się wynikiem pozytywnym. Próba potwierdziła zdolność turbozespołów gazowych do udziału w procesie przywracania pracy systemu w przypadku wystąpienia rozległej awarii sieciowej.
Test polegał na uruchomieniu turbozespołu parowego o mocy osiągalnej 230 MW w Elektrowni Kozienice za pomocą energii elektrycznej wytworzonej w turbinach zlokalizowanych w Elektrociepłowni Nowa Sarzyna. Rozruch odbył się z wykorzystaniem dwóch samosterujących turbozespołów gazowych o mocy osiągalnej 48,8 MW każdy. Turbozespoły te zostały uruchomione do pracy wyspowej po odłączeniu się od KSE elektrociepłowni w Nowej Sarzynie i całkowitym zaniku napięcia w tym zakładzie; następnie dostarczyły energię niezbędną do zasilania potrzeb własnych uruchamianego turbozespołu w Kozienicach. Energia została przesyłana wydzielonym torem rozruchowym z wykorzystaniem linii 110 kV i 220 kV.
Istotnym elementem próby było sprawdzenie stabilności pracy oraz możliwości regulacji napięcia i częstotliwości w systemie wydzielonym (wyspowym), pracującym bez połączenia z KSE. Kolejnym etapem była synchronizacja trójmaszynowej wyspy z systemem KSE. Synchronizacji dokonano za pomocą wyłącznika w rozdzielni 110 kV w Nowej Sarzynie.
Znaczenie prób dla bezpieczeństwa energetycznego
Próby tego typu wykonywane są w elektrociepłowni okresowo od 2016 r. i wynikają z obowiązków ENS wobec Operatora Systemu Przesyłowego – Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Mają również istotne znaczenie dla prawidłowej realizacji planu odbudowy krajowego systemu elektroenergetycznego. Głównym celem tego planu jest skuteczne przywrócenie zasilania wszystkim odbiorcom końcowym energii elektrycznej w przypadku wystąpienia rozległej awarii systemowej, czyli tzw. blackout.
ENS jest pierwszą w Polsce elektrownią cieplną, której jednostki wytwórcze posiadają zdolność do samostartu i mogą być wykorzystane w procesie odbudowy KSE. Turbozespoły gazowe eksploatowane w Elektrociepłowni Nowa Sarzyna stanowią niezawodne źródło mocy rozruchowej dla dużych jednostek cieplnych. Posiadają również potwierdzoną w próbach zdolność do wspierania odbudowy KSE poprzez podanie napięcia i mocy rozruchowej umożliwiającej uruchomienie Elektrowni Połaniec, Elektrowni Kozienice oraz Elektrociepłowni Stalowa Wola.
Od 30 stycznia 2026 r. właścicielem Elektrociepłowni Nowa Sarzyna jest Axpo. Jednostka CCGT (ang. combined cycle gas turbine) o mocy 116 MW zasiliła portfolio spółki elastycznym źródłem wytwórczym, wspierając integrację OZE i bezpieczeństwo dostaw w dynamicznie zmieniającym się systemie energetycznym w Polsce.
O Axpo
Grupa Axpo kieruje się jednym celem – zapewnić zrównoważoną przyszłość dzięki innowacyjnym rozwiązaniom energetycznym. Jest największym producentem energii w Szwajcarii i międzynarodowym liderem w obrocie energią oraz odbiorze energii słonecznej i wiatrowej. Grupa łączy doświadczenie i wiedzę blisko 7500 pracowników, których napędza pasja do innowacji, współpracy i realnej zmiany na lepsze. Korzystając z najnowocześniejszych technologii, Axpo wprowadza innowacje, aby sprostać zmieniającym się potrzebom swoich klientów już w ponad 30 krajach Europy, Ameryki Północnej i Azji.