Coroczny przegląd kominowy to obowiązek właściciela domu. Równie ważne jest jednak zapewnienie bezpiecznych warunków do jego przeprowadzenia. Stromy dach, mokre pokrycie czy brak odpowiednich dojść mogą utrudnić nawet rutynową kontrolę. Tymczasem przepisy określają, kiedy konieczne jest zastosowanie stałych zabezpieczeń umożliwiających poruszanie się po dachu. Co powinien zapewnić właściciel nieruchomości i kto ponosi odpowiedzialność, jeśli podczas przeglądu dojdzie do wypadku?
Obowiązkowy przegląd komina to nie wszystko. Liczy się też bezpieczeństwo
Przewody kominowe trzeba kontrolować co najmniej raz w roku. To obowiązek wynikający z Prawa budowlanego. Warto jednak pamiętać, że nie każdą kontrolę można przeprowadzić bez wejścia na dach. Wystarczy wyobrazić sobie dom, w którym komin znajduje się blisko kalenicy, kilka metrów od krawędzi połaci. Po deszczu pokrycie jest śliskie, a do komina nie prowadzą żadne stopnie. Nawet doświadczony kominiarz może mieć trudności z dotarciem na miejsce. Jesienią sytuację dodatkowo komplikują wiatr, wilgoć i pierwsze przymrozki.
– Samo wejście na dach nie oznacza jeszcze, że można na nim bezpiecznie pracować. Kominiarz potrzebuje nie tylko dojścia do komina, ale również stabilnego miejsca, z którego wykona kontrolę. Dlatego znaczenie ma cały układ zabezpieczeń, ich rozmieszczenie i sposób zamocowania. Nawet prawidłowo zamontowana drabina nie rozwiąże problemu, jeśli dalsza droga do komina pozostaje niezabezpieczona – wyjaśnia Artur Skonieczny, Sales Manager w Ruukki Polska.
Nie każdy dach musi mieć system komunikacji. Co mówią przepisy?
Wymagania dotyczące komunikacji dachowej zależą między innymi od nachylenia połaci i rodzaju pokrycia. Zgodnie z § 308 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, na dachach o spadku przekraczającym 25% (14° ) oraz na dachach pokrytych materiałami łamliwymi należy wykonać stałe dojścia do kominów, urządzeń technicznych i anten. Na odcinkach o nachyleniu powyżej 25% (14°) dojścia muszą być dodatkowo zabezpieczone przed poślizgiem. Z kolei na dachach o spadku większym niż 100% (45°) wymagane są stałe uchwyty do mocowania lin bezpieczeństwa lub bariery ochronne nad dolną krawędzią dachu. Przepisy nie oznaczają więc obowiązku montażu systemu komunikacji na każdym budynku. Ważne jest zapewnienie odpowiedniego dostępu, dostosowanego do konstrukcji dachu i miejsc wymagających regularnej kontroli. W praktyce służą do tego między innymi stopnie, ławy kominiarskie i drabiny dachowe.
– Przy doborze elementów komunikacji dachowej trzeba uwzględnić nie tylko ich wytrzymałość, ale również wymiary, rozmieszczenie i sposób mocowania do konstrukcji. Ława kominiarska powinna zapewniać stabilne podparcie podczas wykonywania prac, a stopnie umożliwiać bezpieczne przemieszczanie się po połaci. Znaczenie ma również dopasowanie systemu do konkretnego rodzaju pokrycia dachowego – zwraca uwagę Artur Skonieczny, Sales Manager w Ruukki Polska.
Odpowiednio zaplanowana komunikacja dachowa ułatwia też kolejne prace serwisowe. W przypadku budynków, w których przewidziano dostęp do dachu od zewnątrz, specjalista może dotrzeć do komina bez konieczności przechodzenia przez pomieszczenia mieszkalne. Nie zawsze jednak takie rozwiązanie będzie możliwe lub uzasadnione.
Wypadek podczas przeglądu. Kto ponosi odpowiedzialność?
Poluzowany stopień, uszkodzona ława czy brak wymaganego dojścia mogą zwiększać ryzyko wypadku. Czy w takiej sytuacji odpowiedzialność ponosi właściciel domu? Prawo budowlane zobowiązuje właściciela lub zarządcę do utrzymywania budynku w należytym stanie technicznym i zapewnienia jego bezpiecznego użytkowania. Dotyczy to również elementów komunikacji dachowej, z których korzystają osoby wykonujące kontrole i prace konserwacyjne. Jeżeli zaniedbania w utrzymaniu tych zabezpieczeń przyczynią się do wypadku, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności za jego skutki. Nie jest ona jednak automatyczna. Każdy przypadek wymaga oceny okoliczności zdarzenia, w tym stanu technicznego zabezpieczeń, sposobu organizacji prac oraz zachowania osoby wykonującej kontrolę. Trzeba również pamiętać, że nawet prawidłowo zamontowane stopnie, ławy czy drabiny dachowe nie zastępują środków ochrony przed upadkiem z wysokości, jeżeli są one wymagane przy wykonywaniu określonych prac. Bezpieczeństwo zależy zarówno od wyposażenia budynku, jak i właściwego przygotowania oraz organizacji pracy.
Jesienny przegląd to dobry moment, by sprawdzić więcej
Przed nadejściem zimy warto przyjrzeć się nie tylko przewodom kominowym, ale również elementom umożliwiającym bezpieczne poruszanie się po dachu. Poluzowane mocowania, korozja, odkształcone stopnie czy niestabilne ławy kominiarskie mogą przez długi czas pozostawać niezauważone. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy ktoś musi z nich skorzystać. Kontrolę ich stanu najlepiej powierzyć specjaliście, który oceni mocowania, stabilność konstrukcji i ewentualną konieczność naprawy lub wymiany poszczególnych elementów. Regularna kontrola i konserwacja tych elementów powinna być prowadzona zgodnie z zaleceniami zawartymi w instrukcjach producenta. Przy okazji warto zweryfikować stan obróbek blacharskich, rynien i innych miejsc narażonych na działanie wody oraz zimowych warunków atmosferycznych.
Przegląd kominiarski jest obowiązkiem, ale bezpieczeństwo dachu nie powinno ograniczać się do jednego terminu w kalendarzu. Jeszcze przed pierwszymi opadami śniegu warto upewnić się, że osoby odpowiedzialne za kontrole i konserwację będą mogły bezpiecznie wykonać swoją pracę. Odpowiednio zaprojektowana i utrzymywana komunikacja dachowa ma służyć przez lata, nie tylko podczas jednej wizyty kominiarza.
O Ruukki Polska
Ruukki Polska Sp. z o.o. to firma o skandynawskich korzeniach, specjalizująca się w stalowych rozwiązaniach dla budownictwa. Jest częścią Ruukki Construction, należącej do międzynarodowego koncernu stalowego SSAB. Oferta firmy obejmuje stalowe pokrycia dachowe, systemy rynnowe, produkty bezpieczeństwa dachowego oraz rozwiązania ścienne i elewacyjne.